ALBLASSERDAM – Commissieleden van de Alblasserdamse gemeenteraad vinden dat de raad op de hoogte gebracht hadden moeten worden van het feit dat het kunstwerk op het Scheldeplein in Alblasserdam geen 10.000 maar 48.500 euro zou gaan kosten. Ook voelen diverse commissieleden zich ‘ongemakkelijk’ bij de antwoorden van wethouder Peter Verheij. “In de beantwoording van de wethouder wordt vrij vertaald gezegd: ‘Er is ‘ja’ gezegd tegen acht ton voor de reconstructie van het Scheldeplein en acht ton is acht ton. Verder moeten we niet meer zeuren. Daar voel ik me meer dan ongemakkelijk bij, als dat de richting is waar we naartoe gaan,” aldus Arco Strop van het CDA.

Vijf keer meer
Het kunstwerk op het Scheldeplein, dat afgelopen week officieel in gebruik werd genomen met het ontsteken van de verlichting, hoort bij de reconstructie van het Scheldeplein. Voor deze totale reconstructie was 799.000 euro uitgetrokken. In het raadsvoorstel was opgenomen dat er maximaal 10.000 euro besteed zou worden aan een nieuw kunstwerk. Dat werd uiteindelijk bijna vijf keer zoveel: 48.500 euro. Het metalen kunstwerk zelf kost 15.500 euro. De kosten voor de fundering bedragen 27.500 euro en de verlichting die in het kunstwerk wordt aangebracht kost 5.500 euro.

Meer nodig voor uitstraling
De VVD had hier, naar aanleiding van berichtgeving op deze website, vragen over gesteld aan wethouder Peter Verheij. De partij wilde van de wethouder weten waarom de gemeenteraad niet op de hoogte was gebracht van de vermeende overschrijding. Wethouder Verheij antwoordde dat het kunstwerk in het raadsvoorstel werd omschreven als een ‘nog verder uit te werken onderdeel’ binnen het totale krediet van 799.000. Hij schrijft aan de raad: “In de toelichtende tekst van het raadsvoorstel is een bedrag genoemd dat voor het kunstwerk gereserveerd was. Tijdens het uitwerken van het ontwerp, kwam vanuit de samenleving naar voren dat het plein meer nodig had om een juiste uitstraling te krijgen. De fontein was uit het ontwerp gehaald en een aantal buurtbewoners heeft toen een ontwerp ingediend voor een alternatief kunstwerk: De Schermlamp. Dit is door de gemeente omarmd en gefaciliteerd. De kosten die hiermee gemoeid waren, zijn ingepast in het totale krediet.”

Baart ons zorgen
Deze week werden de vragen en antwoorden door de gemeenteraadscommissie besproken tijdens de commissievergadering in het gemeentehuis. Arjan Dekker van de VVD, die als eerste het woord kreeg, kon zich niet helemaal vinden in de antwoorden van de wethouder op de door zijn partij gestelde vragen. “De beantwoording van de wethouder baart ons wat zorgen. Onze insteek als VVD in deze raadsperiode is dat we ruimte en vertrouwen willen geven aan het college om dingen uit te voeren, maar bij ruimte en vertrouwen hoort ook een zekere vorm van informeren en verantwoorden,” begon Dekker.

Kunstwerk zal me een zorg zijn
De VVD’er vervolgde: “Er is voorzien in een kunstwerk van 10.000 euro en dat bedrag wordt vijf keer overschreden. Dat is vrij fors. Het kunstwerk zelf zal mij een zorg zijn. Als mensen daar blij mee zijn, is dat geen enkel probleem. Maar het gaat mij om de onderliggende vraag. Er wordt geld uitgegeven aan een ander doel dan waar het voor was. Daar willen we minimaal van te voren over geïnformeerd worden. Dan zeg je: ‘dit waren we van plan. Dat was niet ideaal en we hebben nu dit.’ Dan heb je een ordentelijke discussie in de raad. En nu is dit misschien maar een klein voorbeeld, maar straks krijgen we de restauratie van het gemeentehuis. Daar zeg je toch ook niet: ‘Het is binnen het krediet gerealiseerd, maar met de bovenste verdieping hebben we niets gedaan.’ Het gaat om het fingerspitzengefühl. Als iets vijf keer meer kost, moet je een antenne hebben en zoiets aan de raad melden.”

Ongemak
Ook de SGP was kritisch. Jaco Brand: “Het totale krediet van acht ton is niet overschreden, maar het maximale bedrag voor het kunstwerk, dat wel degelijk genoemd is in het raadsvoorstel, wel. Daarentegen werd in de onderliggende begroting gesproken over een stelpost. Als je kijkt naar het raadsvoorstel zou je er vanuit mogen gaan dat 10.000 euro de maximale stelpost zou zijn. Daar zit wat ons betreft het ongemak. Onze vraag is: wat kunnen we hiervan leren?”

Wat is de waarde van een raadsvoorstel?
Arco Strop van het CDA complimenteerde eerst de groep omwonenden die zich in hebben gezet voor een mooier Scheldeplein. Hij benadrukte zeker geen kritiek te hebben op deze mensen: “Zij hebben ontzettend goed werk geleverd. Het gaat mij hier om het principe hoe we dit doen. We stellen een krediet op, met in het raadsvoorstel de kaders. Het totale project was dan binnen de kaders, maar wat is de waarde van een onderliggend raadsvoorstel als uiteindelijk in de beantwoording wordt terugverwezen naar het feit dat het binnen de acht ton blijft? Kijken we dan alleen naar de twee regeltjes tekst bovenin en daar moet alles in vervat staan of mogen we veronderstellen dat alles wat eronder staat een toelichtende tekst is waar elkaar aan mogen houden?”

Je hoeft het niet allemaal uit te geven
Strop vervolgde: “Verder wil ik de wethouder ook herinneren aan zijn eigen woorden die hij altijd zegt: “Ja, dat geld heb je misschien wel, maar je hoeft het niet allemaal uit te geven.” Dat is precies het principe waar ik de wethouder aan had gehouden in dit voorstel. Het is heel duidelijk. Er was maximaal 10.000 euro voor een kunstwerk en het kost uiteindelijk 50.000 euro. Of dat veel of weinig is… die discussie wil ik niet voeren, maar het is wel vijf keer zoveel als waar we ‘ja’ tegen hebben gezegd en wat we hebben afgesproken. Met zo’n afwijking had er best een informatiestukje gestuurd kunnen worden.”

Had netjes geweest
Ook Jako Sterrenburg van de ChristenUnie vond dat wethouder Verheij de raad beter had moeten informeren. “Je moet dingen aan het college over kunnen laten, maar een melding zou in dit geval wel netjes geweest zijn.”

Stukje communicatie
De PvdA bij monde van Jan Lok dacht er ook zo over: “Hier had een stukje communicatie mogen plaatsvinden. Al ben ik uiteindelijk blij dat het er staat, want het is een mooi kunstwerk.”

Ongemak
Tot slot vertelde Remco de Boer van de D66 het ‘ongemak’ bij andere partijen te onderschrijven. “Wij onderschrijven het ongemak. In het raadsvoorstel wordt wel degelijk gesproken over een maximumbedrag van 10.000 euro. Als in zo’n voorstel teksten staan als ‘dit kost maximaal X’, dan achten wij dit onderdeel van de kaders die de raad meegeeft. Wat is anders de waarde van de tekst van een raadsvoorstel? Bovendien schuurt het tegen het budgetrecht aan. De raad heeft budgetrecht en als er geld overschiet, dan kan dat geld herbestemd worden. Verder ben ik benieuwd hoe die 40.000 euro is vrijgespeeld en wat dit betekent voor de onderhoudskosten. Een hogere aanschaf, brengt vaak ook hogere kosten met zich mee. Tot slot: wat is er gebeurd met het speelelement? Daar was 50.000 euro voor beschikbaar gesteld. Wij hebben het nog niet zien staan.”

Proces
Wethouder Peter Verheij vertelde dat het grotere kunstwerk was ontstaan na overleg met de buurtbewoners. “Dat heeft ertoe geleid dat deze blikvanger is ontstaan met bijbehorend kostenplaatje. Dat is eigenlijk een ander kunstwerk dan in 2016 bedacht was. Toen was bedacht: we maken een mooi plein met alles erop en eraan en ja er komt ook een kunstwerk. Iedereen snapt dat als je 10.000 euro voor een kunstwerk zegt, je niet in deze ordegrootte moet denken. Het plan is tijdens de uitvoering gewijzigd. En je kunt je de vraag stellen in welke mate communicatie hierover moet plaatsvinden tussen college en raad. In algemene zin worden begrotingsafwijkingen boven de 50.000 euro in buraps gemeld. Als dat anders moet, moeten we daar afspraken over maken Dan moeten we onszelf misschien iets vaker herinneren aan waar we bij een project vertrokken en wat de afgegeven verwachting is bij de raad.”

Koppensnellers
Wethouder Verheij vervolgde: “Ik heb het overigens bij de opening van de zomer, waar meerdere raadsleden bij waren, openlijk genoemd. Toen was de wereld niet te klein. Pas toen deze zomer, door een in mijn ogen toch ongelukkige kop boven een artikel de wereld wel te klein werd, deed deze vraag zich voor. De koppensnellers, werden ook koppensnellers eronder en dat vind ik heel zonde. Met name voor de mensen in de wijk die zoveel energie hierin stoppen en zich gedemotiveerd voelen  door de wijze waarop ze dan bejegend worden door een gedeelte van Alblasserdam via internet. Ik wil echt voor die mensen opkomen. Ik vind dat die mensen daar recht op hebben. Samen maken we een mooi plan. Het is zeer zonde als zij door een bepaald deel van Alblasserdam zoveel bagger over zich krijgen uitgestort. Dat betreur ik echt.”

Als die uitleg aan de pers was gegeven…
Jaco Brand van de SGP vroeg zich af waarom de wethouder de uitleg die hij aan de raad geeft, niet aan de pers heeft gegeven. “Ik hoor de wethouder zeggen dat er uitgangspunten waren. Dat er daarna overleg is geweest en dat er andere keuzes zijn gemaakt. Een aantal kosten is samengevoegd om uiteindelijk te komen tot het ideale plaatje. Als dat de uitleg was geweest op de vraag toentertijd van de pers, dan had het wellicht ook niet zo opgeblazen hoeven worden?”

Na ophef uitleg
Wethouder Verheij: “Die uitleg is ook gegeven en het is aan een journalist om te kijken wat hij plaatst en zeker wat hij erboven plaatst. We hebben uitleg gegeven over hoe het gelopen is en ja, u ziet het effect.” De door Verheij bedoelde uitleg werd overigens pas anderhalve week later gegeven aan een journalist van het Algemeen Dagblad, nadat er ophef over het kunstwerk was ontstaan en er vragen waren gesteld door de VVD. De uitleg van de gemeente Alblasserdam bij het éérste artikel over de kosten van het kunstwerk werd integraal, zonder ook maar iets te schrappen, overgenomen in het artikel op Alblasserdamsnieuws.nl.

Shitboodschap
Arjan Dekker van de VVD benadrukte aan het einde van de discussie nog eens dat wethouder Verheij beter had moeten communiceren: “We geven ons vertrouwen aan het college en daar hoort sensitiviteit bij: wanneer informeer je de raad en wanneer niet. We hebben liever gewoon openheid. Ook al is het een ‘shitboodschap’, dan weet je hem in ieder geval.” CDA’er Arco Strop vroeg zich af: “Heeft de wethouder een gevoel bij ons ongemak? Het kunstwerk zou maximaal 10.000 euro kosten. We hebben daarover een afspraak gemaakt. Had met ons gedeeld dat de situatie gewijzigd was.”

Van geval tot geval
Wethouder Verheij zei het van geval tot geval te zullen bekijken. “Het is altijd goed om op die alertheid getriggerd te worden, al wil ik voorkomen dat we op detailniveau gaan inzoomen. Laat ik het daarbij houden.”

Speelelement
Tot slot werd gemeld dat de zilveren bollen op het Scheldeplein gezien moeten worden als speelelement. Verheij: “Die kosten meer dan u denkt, maar het blijft binnen het budget.” Over eventueel toegenomen onderhoudskosten zei Verheij dat de raad er vanuit kan gaan dat het onderhoud binnen de eerder vastgestelde kosten van 5000 euro per jaar plaatsvindt.

De schriftelijke vragen en antwoorden van de VVD en de wethouder zijn hier te downloaden.