ALBLASSERDAM – De gemeente Alblasserdam bereidt zich voor op de Tweede Kamerverkiezingen van maart. Die verkiezingen zullen anders dan anders gaan verlopen. Zo kan er dit jaar verspreid over drie dagen gestemd gaan worden en zijn er allerlei aanpassingen om de kans op een besmetting met het coronavirus te verkleinen. Vier locaties waar normaal gesproken gestemd kon worden, komen dit jaar te vervallen omdat deze niet ‘coronaproof’ ingericht kunnen worden. Vier andere locaties zijn toegevoegd, zodat er voldoende mogelijkheden blijven bestaan een stem uit te brengen.

De locaties Openbare Bibliotheek, school Het Kompas en het Centrum voor Jeugd en Gezin komen te vervallen. Ook het stembureau bij de Alblashof vervalt. In plaats daarvan zijn de Ontmoetingskerk, de Havenkerk, De Damsteen, en de Postduif toegevoegd aan stemlocaties.  De uitgangspunten waren namelijk in elk geval om minstens hetzelfde aantal stembureaus te kunnen inrichten als bij de Tweede Kamerverkiezing van 2017, dat de stembureaus volledig toegankelijk zijn voor mindervaliden én dat alle stembureaus kunnen voldoen aan de maatregelen die zijn voorgeschreven door het ministerie van BZK in het kader van voorkoming van verspreiding van Covid-19. Na lang en intensief zoeken zijn er 11 stembureaus gevonden.

Om het stemmen op 15, 16 en 17 maart Covid-19-proof te kunnen laten verlopen zijn (onder meer) de volgende maatregelen getroffen:

  • Er staan kuchschermen op de tafels van de stembureauleden tussen de stembureauleden en de kiezers in. De tafels staan onderling 1,5 meter uit elkaar
  • De stembureauleden dragen de hele zittingsdag een medisch mondkapje. Deze moet maximaal elke 3 uur worden ververst of na elke pauze. Als het dragen van een mondkapje ongewenst is, is er een gelaatscherm beschikbaar
  • Bij de ingang van het stembureau staat een gastheer/vrouw die de kiezer attendeert op het dragen van het mondkapje in het stembureau, die wijst op de gezondheidscheck en er op toeziet dat er niet teveel mensen tegelijk zich in het stembureau bevinden (in samenwerking met het 4e stembureaulid)
  • Het stemhokje, de stembus en de potloden worden elk half uur gedesinfecteerd


Vroeg stemmen
Om te zorgen voor een betere spreiding van het aantal kiesgerechtigden dat zijn of haar stem wil uitbrengen, zijn de verkiezingen dit jaar naast 17 maart óók op maandag 15 en dinsdag 16 maart. Het aantal stembureaus dat op die dagen open moet zijn is gerelateerd aan het aantal kiesgerechtigden. Voor Alblasserdam betekent dit dat er op maandag 15 en dinsdag 16 maart  twee stembureaus geopend zullen zijn. Deze bureaus zijn, net als op 17 maart, open van 07.30 uur tot 21.00 uur.

Beveiligde ruimte
Deze dagen zijn in het leven geroepen om mensen die behoren tot een risicogroep de ruimte te geven in alle veiligheid hun stem uit te brengen. Komen er andere kiezers, dan worden die niet weggestuurd. De op maandag 15 en dinsdag 16 maart uitgebrachte stemmen mogen na afloop van het stemmen om 21.00 uur niet worden geteld. Het stembureau dat die dag zitting heeft gehad maakt wel een proces-verbaal van het verloop van de dag, inclusief het aantal kiesgerechtigden dat die dag op die locatie heeft gestemd. De bussen worden verzegeld, opgehaald en opgeslagen in een beveiligde ruimte op het gemeentehuis. Dit geldt voor zowel de maandag als de dinsdag.

Openbaar
Op woensdag 17 maart mogen deze uitgebrachte stemmen worden geteld, vanaf 07.30 uur. Het tellen is, net als altijd, een openbaar proces. Het eerder door het stembureau opgemaakte proces-verbaal wordt aangevuld met de telling die dus op 17 maart plaatsvindt.

Briefstemmen
In de “tijdelijke wet verkiezingen Covid-19” is vastgelegd dat alle kiesgerechtigden die op 17 maart 2021 70 jaar of ouder zijn gebruik mogen maken van de mogelijkheid om zijn stem via een briefstem uit te brengen.

De 70-plusser krijgt hiervoor 2 bescheiden toegestuurd:

  • Een stempas waarmee een briefstem uitgebracht kan worden, de zogeheten ‘stempluspas’
  • Een stembiljet en 2 retourenveloppen

Daarmee krijgt hij 3 opties: briefstemmen, naar het stembureau gaan of iemand machtigen om namens hem te stemmen.  Als een 70-plusser geen gebruik wil maken van de mogelijkheid per brief te stemmen, dan is hij uiteraard op 15, 16 of 17 maart welkom in een stembureau om op de gebruikelijke manier zijn stem uit te brengen. Hij moet dan de ‘stempluspas’ en een legitimatiebewijs (dat maximaal 5 jaar verlopen mag zijn) meebrengen. Wil hij wel briefstemmen, dan vult hij het stembiljet in en doet dit in een envelop. Tezamen met de ‘stempluspas’ doet hij dit in een tweede envelop. Deze envelop levert hij in op het briefstem-inleverpunt (gemeentehuis) of doet het uiterlijk vrijdag 12 maart in de brievenbus van PostNL. Landelijk wordt verwacht dat zo’n 50% van de 70-plussers gebruik zal maken van de mogelijkheid tot briefstemmen. In Alblasserdam zijn er een kleine 3000 70-plussers.

Tellen van de briefstemmen
Het telproces gaat op een heel andere manier dan het tellen van de ‘gewone’ stemmen. Kort gezegd moeten de enveloppen met briefstemmen worden ‘voorgeopend’. Dat wil zeggen: openmaken en controleren of er een ‘stempluspas’ en een gesloten envelop (inhoudende het stembiljet) inzit. De stempluspas wordt gecontroleerd op geldigheid. Indien akkoord gaat de gesloten envelop met het stembiljet in een aparte stembus om op woensdag 17 maart geteld te worden. Op die manier blijft het stemgeheim gewaarborgd. Zowel het vooropenen van de briefstemmen als het tellen zelf gebeurt in een openbaar proces.

Verkiezingsdag 17 maart
Op 17 maart gaan in Alblasserdam totaal 11 stembureaus open. Deze verkiezingsdag is in principe hetzelfde als een ‘reguliere’ verkiezingsdag. Het stembureau is open van 07.30 tot 21.00 uur. Een ieder die om 21.00 uur in de rij staat wordt in staat gesteld om zijn stem alsnog uit te brengen. Om 21.00 uur sluiten de stembureaus en worden de ontvangen briefstemmen overgebracht naar het gemeentehuis aan het Cortgene, zodat ze daar kunnen worden voorgeopend en daarna geteld.

Tellen
Het tellen van de regulier uitgebrachte stemmen is dezelfde avond/nacht op het stembureau. Dit tellen gebeurt ook Covid-19 proof, namelijk volgens de Craft-lean methode. Dat wil zeggen dat er zittend aan tafels wordt geteld en dat de tellers 1,5 meter afstand (kunnen) houden. Het proces-verbaal wordt opgemaakt en ingeleverd op het gemeentekantoor. Een voorzichtige voorlopige uitslag is dan bekend.

Aanplakbeleid en aanplakplaatsen
In Alblasserdam zijn 12 plaatsen aangewezen waar verkiezingsborden worden geplaatst. Andere aanplakplaatsen zijn niet toegestaan.

Financiën
Deze verkiezingen brengen extra kosten met zich mee.  Deze kosten bestaan naast de reeds genoemde Covid-19 maatregelen zoals mondkapjes en kuchschermen onder andere uit:

  • Extra huur voor de locaties op 15 en 16 maart
  • Het inrichtingen van die bureaus en ophalen van de stembussen om 21.00 uur op maandag en dinsdag
  • Extra stembureauleden (tenminste 4 leden in plaats van 3 inclusief extra leden in verband met pauzes)
  • Extra drukwerk, oa de stembiljetten van de 70-plussers.

Bijkomende kosten worden betaald uit het verkiezingsbudget. De uitkering vanuit het Rijk is hiervoor al tweemaal bijgesteld; 1x in de september-circulaire (2020) en 1x in de januari-circulaire (2021). Het lijkt er op dit moment op dat alle extra kosten kunnen worden betaald uit het beschikbare budget.