ALBLASSERDAM – Tijdens de drukbezochte schaatsdag op het ijs in de Alblasserwaard zijn zaterdag 13 februari 2021 tientallen mensen gewond geraakt. 35 van hen hadden ter plaatse medische hulp nodig van ambulancepersoneel en EHBO’ers. Zo’n dertig van hen werden naar het ziekenhuis vervoerd. Mensen braken onder meer armen, benen en heupen. Ook liepen meerdere personen een hersenschudding op, na een val met het hoofd op het ijs.

Voorbereiding
Vanuit de gemeenten Alblasserdam, Molenlanden, Hardinxveld-Giessendam en de hulpdiensten werd al enkele dagen geleden voorbereid op massale drukte op de molentochtroute. Hoewel er dit jaar, vanwege corona, geen molentocht georganiseerd mocht worden, was de verwachting dat duizenden mensen naar het gebied zouden komen om te genieten van het natuurijs in de Alblasserwaard.

Actiecentrum en slachtoffers
Om alles in goede banen te leiden, was er een speciaal crisiscentrum opgezet in Bleskensgraaf. Ín dit actiecentrum werd de hele dag met man en macht gewerkt om het schaatsen en het verkeer in goede banen te leiden. Onder andere de ambulancedienst en de EHBO hebben het de hele dag door erg druk gehad. Leo Roos was zaterdag officier van dienst van ambulancedienst. Hij vertelt: “We hebben het vandaag met het ‘witte deel’ (ambulancedienst, red.) behoorlijk voor de kiezen gehad. Er zijn zeker 35 gewonde mensen van het ijs gehaald. De ongevallen concentreerden zich vooral op de westkant van het gebied. De meeste mensen raakten gewond op het stuk tussen Kinderdijk, Alblasserdam, Bleskensgraaf, Molenaarsgraaf, Ottoland en Goudriaan. Op het stuk van Goudriaan naar Groot-Ammers en van Groot-Ammers naar Streefkerk hebben we geen slachtoffers gehad.”

Extra ambulances en quads
De ambulancedienst zette zaterdag extra wagens en personeel in. Roos vertelt: “Er waren vier extra ambulances, bovenop de normale sterkte van negen ambulances. En dat is achteraf gezien allemaal nèt aan geweest. We hebben een paar momenten gehad dat er meer meldingen waren, dan dat er ambulances waren. Gelukkig hebben we ook echt heel veel steun gehad van de EHBO-post van Sterrenburg in Alblasserdam. De EHBO had onder meer quads ter beschikking voor snelle hulp. En ook de politie reed met quads door het gebied, zodat er in ieder geval altijd snel de nodige zorg was op een ongevalslocatie.”

Verder zijn er ook mensen gewond geraakt, die door familie of kennissen naar de huisartsenpost of het ziekenhuis zijn gereden.

EHBO-post
De EHBO-post van Sterrenburg was opgezet in het oude pand van de Vinkenwaard aan de Vinkenpolderweg in Alblasserdam. De gemeente had aan de nieuwe eigenaar van het gebouw gevraagd gebruik te mogen maken van zijn pand. Daar werd toestemming voor gegeven.

Letsel
Verspreid over de dag kwamen er tal van letsels voorbij. “Er waren heel veel breuken, heupfracturen, gebroken bovenarmen, armen uit de kom en mensen met een hersenschudding. Dertig van hen zijn vervoerd naar het Beatrixziekenhuis in Gorinchem en het Albert Schweitzerziekenhuis in Dordrecht. De meeste slachtoffers kwamen niet uit deze regio, maar onder meer uit bijvoorbeeld uit Capelle aan den IJssel en Nieuwegein,” vertelt de officier van dienst. Aan het einde van de dag kwam overigens ook één van de BOA’s van de gemeente Alblasserdam lelijk ten val bij de Wilgenlaan, nabij het Makado in Alblasserdam. Voor de BOA kwam een ambulance ter plaatse.

Extra uitdaging
In 2009 en 2012, toen de molentocht werd gehouden, werden veel zaken geregeld door de organisatie van de molentocht. Dat was dit jaar anders, omdat de molentocht niet georganiseerd mocht worden en er dus ook geen organisatie was. “En dat was voor ons een extra uitdaging. Uiteindelijk zijn we binnen het crisisteam niet ontevreden. We hebben iedereen kunnen bereiken binnen redelijke tijd. Soms deden we er wat langer over dan normaal, maar dat heeft niet geleid tot ernstig nadeel voor de slachtoffers,” besluit Roos.

Coronamaatregelen en droneteam
Ook bij de politie wordt teruggeblikt op een drukke dag, waarbij de aandacht vooral lag bij het attenderen van mensen op de coronamaatregelen. Martine Kester, woordvoerder bij Politie Eenheid Rotterdam vertelt: “We hebben vandaag geen grote meldingen gehad, maar het algemene beeld is dat iedereen aan het genieten was, maar dat sommigen daarbij de coronamaatregelen even vergaten, terwijl die nog steeds heel belangrijk zijn. Het was overal onwijs druk. Mijn collega’s zijn dus vooral druk geweest met het tegengaan van samenscholing.” Verder heeft de politie toezicht gehouden vanaf quads en was er bij de Kortlandse Molen in Alblasserdam een droneteam van de politie aanwezig voor beelden uit de lucht. Daarnaast vloog diverse malen een politiehelikopter over het gebied voor surveillance vanuit de lucht. De beelden waren via een livestream te zien in het crisiscentrum.

Veiligheidsregio
Vanuit de Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid werd in de afgelopen dagen al aanwijzingen gegeven om wijs het ijs op te gaan. Er werd aangespoord de auto te laten staan, zoveel mogelijk in de eigen regio te blijven en drukke plekken te vermijden. Woordvoerder Meeuwes de Ruiter vertelt: “Al vroeg in de ochtend waren de parkeerplaatsen bij Kinderdijk al bomvol. We hebben daarom opgeroepen om in ieder geval niet met de auto te komen, zodat er ruimte zou blijven voor hulpdiensten. In de loop van de dag hebben we ook op de matrixborden langs de A15 gemeld dat Kinderdijk vol was. Onze indruk was dat er op het ijs, over het algemeen, wel goed afstand van elkaar werd gehouden. Aan het einde van de dag zagen we dat het ijs op een aantal plekken echt slechter werd.”

Boze mensen uit de regio
Toen bleek dat het in Kinderdijk te druk werd met schaatsers, werd besloten de dijk af te zetten. Handhavers, agenten en verkeersregelaars stuurden het verkeer bij het Zwarte Paard in Alblasserdam de dijk af. Ook mensen die op de dijk of in Kinderdijk of Nieuw-Lekkerland woonden mochten er niet door. Dit leverde een hoop frustraties op. “Ik had mijn dochter weggebracht en moet op de terugweg helemaal omrijden via de A15. Ik kreeg nog een grote mond toe. In plaats van in vijf minuten thuis, heb  ik er nu drie kwartier over gedaan. Dit slaat nergens op,” schrijft een vrouw uit Nieuw-Lekkerland aan de gemeente Molenlanden. ‘

In een open brief schrijft een ondernemer uit Alblasserdam aan burgemeester Jaap Paans: “Geachte heer Paans, goedemiddag, Vandaag had ik om 12.30 uur een afspraak met een klant in Krimpen aan de Lek. Dus ik dacht: om 11.30 uur wegrijden vanuit Alblasserdam, Nieuwland en dan via de pont oversteken. Een ritje van 7 km. Ik rijd weg en bij Huis van Zessen sta ik in de file. 50 auto’s later een man in een geel pak, zonnebril op  en verder op een agent. Hij roept: ‘Je mag er niet door’. Ik: ‘Ik ga niet schaatsen, niet naar Kinderdijk en wil met de pont naar Krimpen. Naar een klant voor mijn werk! En ik laat de knipkaart van de pont zien en noem het adres van de klant. Geen pardon: Hij gebiedt mij bij het Zwarte Paard naar beneden te rijden ondanks mijn protest. ‘Alleen bewoners mogen erdoor!. Rij maar via Nieuw Lekkerland om als je naar Krimpen moet!’ Ik rijd dus weer door het hele dorp terug en besluit niet via Nieuw Lekkerland naar Krimpen om te rijden (want dan kom ik vast dezelfde situatie tegen..)maar via de Brienenoordbrug. Heen en terug 50 kilometer omrijden.”

Drie vragen
De ondernemer vervolgt: “Nu heb ik drie  vragen: Op basis van welk (gepubliceerd) besluit ben ik wettelijk verboden om met gemotiveerde reden? (naam en adres plus tijdstip van klant) niet naar de veerboot te mogen rijden? Waarom gebruikt u de ‘tekstkar’ niet bij de ingang van het dorp (bij DE HAAN-A15 DE HELLING) om aan te kondigen dat de weg en Veerboot naar Krimpen gesperd zijn? Dan hoef je niet twee keer het hele dorp door! Waarom is deze ‘weg- en veerbootafsluiting niet goed en vooraf gecommuniceerd?”

Opnieuw gebriefd
Yvonne Hoogendoorn laat namens de gemeenten Molenlanden, Alblasserdam en Hardinxveld-Giessendam weten: “Nadat er meldingen kwamen dat inwoners van Kinderdijk er niet door konden, zijn de verkeersregelaars opnieuw gebriefd. Inwoners konden hierna wel gewoon doorrijden.”

Terugblik gemeenten
Vanuit de gemeente Molenlanden, Alblasserdam en Hardinxveld-Giessendam wordt positief teruggekeken op de schaatsdag. Woordvoerster Hoogendoorn: “Al met al kijken we terug op een mooie schaatsdag. Vanmorgen vroeg werd al snel duidelijk dat het erg druk werd met parkeren in Kinderdijk. Hier hebben we snel op ingespeeld met onder andere verkeersregelaars. Door deze inzet zagen we dat de schaatsliefhebbers zich verspreidden over het hele gebied. Naar aanleiding daarvan hebben we bericht uitgedaan dat Kinderdijk vol is en het erg druk is in de Alblasserwaard. Veel mensen hebben de hele dag genoten van het mooie weer en het schaatsen in ons mooie gebied. Er waren wel veel valpartijen waarbij er kneuzingen en botbreuken te betreuren waren. We hebben ook veel mooie impressies van schaatsende, genietende mensen gezien die genoten van deze zeer welkome onderbreking!”

Aantal mensen op ijs
Hoeveel mensen er ongeveer op het ijs hebben gestaan in de regio, durft geen van de organisaties te vertellen. Normaal gesproken deed de organisatie van de Molentocht daar een inschatting van. Vast staat dat vele duizenden mensen op het ijs te vinden waren en met elkaar hebben genoten van het ijs, het weer en de gezelligheid.