ALBLASSERDAM / DEN HELDER – Bij het monument van de onderzeedienst in Den Helder is zaterdag 10 september 2022 de in Alblasserdam geboren Dirk de Jong herdacht. Hij overleed op 7 augustus 1945 in Japanse krijgsgevangenschap bij de aanleg van de Pakan Baroe spoorweg op Sumatra. Een groep van 35 familieleden van Dirk de Jong en familieleden van zijn overleden verloofde, de Helderse Agaath de Ruijter, waren aanwezig bij het meditatieve moment en de bloemlegging.

De herdenking werd afgesloten door componiste en fluitiste Caroline Ansink met muziek, geïnspireerd door oosterse beelden en westerse religiositeit. Eerder op de dag woonden de genodigden aan boord van het historische ramschip ‘Schorpioen’ de presentatie bij van het door Frits Kool geschreven boek over de oorlogstragedie van Dirk en Agaath bij.

Meer over Dirk de Jong is te vinden in eerder verschenen artikelen over De Jong en het boek dat over hem is uitgebracht.

Op 2 mei 1934 begint de 17-jarige Dirk te Jong uit Alblasserdam als lichtmatroos zijn loopbaan bij de Koninklijke Marine. In Den Helder leert hij tijdens de zaterdagse pantoffelparade Agaath de Ruijter kennen. Ze verloven. Dirk gaat in 1936 drie jaar naar Soerabaja in Nederlands-Indië. Enkele weken nadat hij daarvan in Nederland is teruggekeerd wordt hij op 28 augustus 1939 vanwege de algehele mobilisatie opgeroepen zijn militaire plicht te hervatten. Na de Duitse inval op 10 mei 1940 worden Alblasserdam en Den Helder gebombardeerd. Dirk de Jong is dan al met de kruiser Hr.Ms. Sumatra onderweg naar Engeland en vervolgens naar Canada met aan boord prinses Juliana en de prinsesjes Beatrix en Irene. De Sumatra vaart daarna verder naar het vrije Nederlands-Indië, dat in maart 1942 door Japan onder de voet wordt gelopen. Dirk wordt krijgsgevangen gemaakt, lijdt schipbreuk tijdens een Japans zeetransport met het S.S. Harugiku Maru naar Sumatra, overleeft en wordt te werk gesteld aan de Pakan Baroe spoorlijn. Daar overlijdt hij op 7 augustus 1945 aan ontberingen, 8 dagen voor de Japanse capitulatie op 15 augustus 1945. Dat is ook de dag waarop de aanleg van de “dodenspoorlijn” wordt voltooid. De spoorlijn is daarna nooit gebruikt. Het trouwpak van Dirk hing klaar in zijn woonplaats Alblasserdam. Bij Agaath, die tijdens de oorlogsjaren geëvacueerd was in Broek op Langedijk, waren de kasten in Den Helder gevuld met de uitzet, het porseleinwerk, het glasservies en het bestek. Maar de verschrikkingen van Pakan Baroe bepaalden het tragisch einde van Dirk. In 1948 stierf ook Agaath. Van verdriet.