ALBLASSERDAM –De moskee in Alblasserdam gaat bij nader inzien geen aangifte van discriminatie en bedreiging doen. Dat meldt voorzitter Orhan Yilmaz vrijdagavond 9 april, als update op onderstaand bericht. Aanvankelijk zou de moskee aangifte gaan doen tegen twee buurtbewoners. Eén buurtbewoonster zou donderdag 8 april 2021 de aanwezigen bij de moskee hebben uitgemaakt voor ‘kanker Turken en tering Turken’. Een andere buurtbewoner zou de moskeewoordvoerder hebben bedreigd met de woorden: “Ik maak je af”. Dit gebeurde tijdens een hoogoplopend conflict over het plan om iedere vrijdag zo’n twee minuten lang de ‘azan’ in het openbaar ten gehore te brengen. Later op de avond werd juist vanuit een bezoeker van de moskee eenzelfde soort bedreiging geuit richting een buurtbewoner.

Yilmaz motiveert: “We hebben heftige dagen achter de rug. We hebben vrijdagavond met iedereen gepraat. We waren voornemens aangifte te doen, maar daar gaan we niet mee door. We steken de hand toe naar de buurt en doen ons best. Een goede buur is beter dan een verre vriend.”

Geluidstest
Bij de moskee zijn drie speakers geïnstalleerd. Twee op het dak en één aan de zijgevel. Het is de bedoeling dat vrijdag 9 april via de speakers voor het eerst de Arabische gebedsoproep ‘azan’ ten gehore wordt gebracht rondom de moskee. Donderdag zou de geluidsinstallatie worden getest en afgesteld. Niet snel na de eerste tonen van een willekeurige melodie (niet de azan), kwamen enkele boze buurtbewoners naar de moskee om te vertellen dat ze het niet eens zijn met de gang van zaken. Een aantal vond het geluid te hard. Ook voelen diverse buurtbewoners zich niet serieus genomen door de mensen van de moskee. “We worden iedere keer weer bedonderd. Ze liegen alles aan elkaar vast,” mopperde één van de overburen.

Te ver gegaan
Na de komst van een boze man en vrouw uit de buurt, liep het uit de hand. De mensen bij de moskee werden uitgescholden en er werd gedreigd, vertellen omstanders na afloop. “Die man en vrouw zijn echt veel te ver gegaan. Heel jammer, want ik had juist een goed gesprek met iemand van de moskee. De ruzie werd daarna gebruikt om acuut met alles te stoppen,” vertelt een buurtbewoonster die nog graag verder in gesprek was gegaan over het volume.

Overlast
De buurtbewoners die tegen het uitzenden van de azan zijn, vertelden boos te zijn om meerdere zaken. “Die azan is gewoon de druppel die de emmer in de buurt heeft doen overlopen. Er is al langere tijd overlast, waar we met de moskee over in gesprek zijn. De ziektes vliegen je hier soms om de oren, er is geluidsoverlast en vrouwen worden lastiggevallen. De manier waarop de gebedsoproep ingevoerd wordt, zegt alles over hoe met ons als buurt wordt omgegaan. We worden gewoon niet serieus genomen. We kunnen van alles zeggen, maar ze doen wat ze zelf willen. Waarom moet dit nu per se direct worden ingevoerd? Wordt dit niet vanuit Turkije opgelegd en aangestuurd? Hebben ze in Alblasserdam geen keuze en willen ze het daarom niet uitstellen? En hoe gaat het volgend jaar? Zitten we dan vijf keer per dag met die azan? Want die garantie geven ze ons niet he?,” aldus een groepje buurtbewoners.

Lange arm uit Turkije?
Moskee woordvoerder Fazli Kafa lacht als hij de vraagt over ‘de lange arm uit Turkije’ krijgt voorgelegd. Hij heeft de vraag in de afgelopen dagen vaker gehoord, maar benadrukt dat het echt om een lokale, Alblasserdamse keuze gaat. “De Alblasserdamse moskee valt inderdaad wel onder de Turkse koepelorganisatie Diyanet. In Nederland heb je eigenlijk twee verschillende soorten moskeeën. De Turkse moskeeën en die van de overige moslims. Ongeveer 150 Turkse moskeeën zijn verbonden aan de koepelorganisatie Diyanet. De imams hier zijn in dienst van de Turkse overheid. Zij krijgen een salaris en worden uitgezonden.”

Geen radicalisering
Kafa vervolgt: “Dat houdt in dat de vrijdagmiddagpreek centraal wordt gehouden. De actuele onderwerpen worden besproken, maar er is één standpunt. De imams kunnen niet zomaar hun eigen mening vertellen. Het is een top-downmodel dat goed geregeld is en dat juist radicalisering voorkomt. De uitzondering bevestigt de regel, maar in Diyanetmoskeeën vind je daarom ook geen radicaal islamisten. Dus ja, we vallen onder koepelorganisatie, maar opdracht tot het opdragen van de azan in het openbaar: absoluut niet, zeker weten. Zo’n instelling is heel groot. Denk je nu echt dat ze iets over een klein plaatsje als Alblasserdam vinden? Er wordt wel altijd opgeroepen om zoveel mogelijk in contact te blijven met de buurt. Dat is hier niet helemaal goed gegaan en dat willen we zeker herstellen.”

Echt één keer per week
Waarom Kafa geen garantie wil geven dat de azan nooit vaker zal gaan klinken dan één keer in de week, legt hij uit: “De buurtbewoners vroegen mij een garantie te geven. Ik ben daar heel duidelijk in. Ik heb dat recht niet en het heeft juridisch geen waarde. Daarnaast is het onnodig. Het vrijdagmiddaggebed is heel belangrijk voor ons. Daar komen heel veel mensen op af, maar bij de overige vier gebeden zijn er maar tien mensen. Daar ga je echt geen openbare azan voor doen. Grotere moskeeën die veel meer bezoekers hebben, hebben het geprobeerd maar zijn er vanaf gestapt, omdat het onnodig was. En geloof me nu, we zijn het echt, echt niet van plan. Ik weet niet hoe ik dat nog duidelijker kan zeggen. Het plan is één keer per week bij het vrijdagmiddaggebed.”

Nieuwe bedreiging
Donderdagmiddag is de geluidsinstallatie nog even verder getest met het afspelen van vogelgeluiden. Donderdagavond liep het in de buurt weer uit de hand. Een buurtbewoner vroeg vanaf het balkon de mensen bij de moskee of een van een draaiende auto de motor afgezet zou kunnen worden. Daarna ging het mis. Er werd gescholden en volgens de buurt zou de buurman bedreigd zijn.  De buurman had daarna onder meer commentaar op de groepsvorming. Vanaf de kant van de moskee zou er vervolgens ook weer boos zijn teruggeroepen en gescholden zijn. Op een geluidsfragment is te horen dat vanaf de moskee naar de overbuurman wordt geroepen: “Ik maak jou helemaal af, kankerlijer. Ik ga niet weg. En dan, kom dan! Kanker hond. Kanker gozer, ik ga jou afmaken.” De politie kwam ter plaatse en heeft een uitgebreid gesprek gevoerd met de overbuurman en de mensen bij de moskee. Een andere overbuurman liet weten dat hij niet snapt waarom de politie niet heeft opgetreden. “Er was groepsvorming en ze stonden na tien uur nog buiten en hielden zich niet aan de avondklok. Als wij dat doen, gaan we op de bon. Zij mogen alles.”

Beveiliging tijdens azan
Nadat de gemoederen tot bedaren waren gekomen, vertrok de politie. Later in de nacht heeft de moskee diverse keren meegenomen in surveillancerondes. Vandaag, vrijdag 9 april, staat er beveiliging bij de moskee. Het is de bedoeling dat even voor 14.00 uur voor het eerst de azan zal klinken. Een deel van de buurtbewoners heeft aangegeven hierbij aanwezig te zullen zijn.

Redelijkheid
Woordvoerder Kafa laat weten dat hij hoopt op ‘redelijkheid’. “Ik hoop dat de mensen uiteindelijk zeggen dat het allemaal eigenlijk best wel meevalt en dat hun angst voor de azan, twee minuutjes in de week, ongegrond is.”