ALBLASSERDAM – Net voordat een motie van afkeuring tegen wethouder Peter Verheij in stemming gebracht zou worden in de Alblasserdamse gemeenteraad, heeft de wethouder deze week, excuses gemaakt voor zijn tweet over de veelbesproken Nashvilleverklaring. “Gelet op alle commotie die is ontstaan, kan ik zeggen dat het geen verstandige tweet was. En het spijt me dat het geen verstandige tweet was. Het spijt mij ook dat het bij u gevoel van ongemak oplevert. Dat is allerminst zo bedoeld.” Vanuit diverse partijen werd voorafgaand aan het excuus forse kritiek geuit op Verheij. De D66 vond dat Verheij met zijn tweet ‘ver over de schreef’ was gegaan en de VVD vond dat de wethouder de politiek schade had toegebracht.

Mooi NL initiatief
De gemeenteraadsvergadering begon met een toelichting van wethouder Verheij op de raadsmemo die afgelopen week werd verstuurd naar aanleiding van de omstreden tweet. Verheij citeerde op 5 januari 2019 op Twitter een bericht van het Reformatorisch Dagblad citeerde over de Nashvilleverklaring. Hij schreef daarbij: “Mooi NL initiatief. Helder, duidelijk, publiek en (mooi en nodig) als uit één mond.” Daar kwam flinke kritiek op. Verheij vertelde aan de gemeenteraad dat hij wil benadrukken dat hij iedereen als gelijk persoon ziet en dat hij zich wil excuseren voor de onbedoelde effecten van zijn tweet. Verder zei de wethouder altijd open te staan voor gesprekken.

Homo als scheldwoord
Vervolgens mocht Alblasserdammer Dennis Messemaker inspreken. Dennis is homo en deed eerder deze maand, samen met zijn moeder, aangifte tegen wethouder Verheij voor het aanzetten tot haat, discriminatie en geweld. Verder werd een officiële klacht ingediend bij de gemeente. Dennis vertelde aan de gemeenteraadsleden hoe moeilijk LHBTI’ers het in Nederland hebben. Dennis: “Het gebruik van het woord homo als scheldwoord, is extreem gebruikelijk en in mijn ogen onmenselijk. Dit is echter niks in vergelijking met de hoeveelheid dreigementen en fysieke mishandelingen die er landelijk plaatsvinden. LHBT’ers worden raar en vies genoemd. Ze krijgen het gevoel dat het beter is als ze er niet meer zijn.” De 21-jarige Damdorper legde verder uit dat LHBTI’ers vijf keer meer dan gemiddeld met suïcidale gedachten lopen. Dennis sloot af met de woorden: “Ik ben meer dan bereid om over dit onderwerp mee te blijven denken en mee te blijven praten.” Vanaf de publieke tribune klonk vervolgens applaus.

Schofferend
Na het inspreken kregen de gemeenteraadsleden van de zes politieke partijen in Alblasserdam het wordt. Herman Verweij van de VVD begon en zei: “We horen de wethouder inzoomen op de intentie en op een excuus voor onbedoelde effecten. Eigenlijk ademt het ook uit dat dit zijn persoonlijke mening was. Laten we helder zijn: wij betwisten niet de mening van de wethouder. Ook al staat deze mening veraf van waar de VVD voor staat. Wij vinden dat elke Alblasserdammer zijn leven zelf mag inrichten zoals hij dat wil en mag houden van wie of zij wil. Noch betwisten wij dat de wethouder zijn mening mag uiten. Die vrijheid is een groot goed. Wat ons betreft zit de essentie niet in de mening. De essentie zit voor ons in de keuze van de wethouder, om zich expliciet, zonder terughoudendheid en ongevraagd te uiten over een onderwerp, waarvan hij de gevoeligheid had moeten kennen. Daarmee Alblasserdammers schofferend en afbreuk doend aan de voorbeeldfunctie die een bestuurder van ons heeft.”

Eens, maar nooit meer
Verweij vroeg zich af waarom de wethouder niet gewoon simpel ‘sorry, ik had deze tweet niet moeten versturen. Deze tweet was bijzonder onhandig’ kon zeggen. “Dat was een heldere, duidelijke en nuttige reactie geweest. Als bestuurder in dit dorp ben je er voor alle Alblasserdammers. Je hebt een voorbeeldfunctie. Mensen kijken en luisteren naar je en dat houdt niet op als je de deur van het gemeentehuis dichttrekt als je werkdag erop zit. Dat gaat 24/7 door. En dat glazen huis brengt verantwoordelijkheden met zich mee. Deze wethouder is ervaren met sociale media en had moeten nadenken. Dat is in deze tweet niet gebeurd. Deze wethouder heeft wind gezaaid en storm geoogst. Mensen voelen zich geschoffeerd. Daarmee is de politiek, die staat voor ‘samen doen’, schade toegebracht. Nu de wethouder niet verder komt dan in gesprek willen gaan en excuses voor de onbedoelde gevolgen, vraagt dat om een stevige reactie vanuit de raad. Deze tweet is er voor de VVD eén in de categorie: eens, maar nooit meer.”

In de kerk mag je van alles belijden
Ook de D66 had stevige kritiek op Verheij. D66’er Ivana Glavas vertelde: “De D66 vindt dat een samenleving niet alleen vraagt om begrip voor elkaar, maar ook om elkaar de ruimte te geven om verschillende standpunten te hebben. Van een bestuurder in onze gemeente mag worden verwacht dat hij zijn standpunten, aangaande de strenge christelijke dogma’s, niet praktiseert vanuit zijn functie. Concreet: wat D66 betreft mag een SGP’er in zijn kerk van alles belijden, maar een SGP-bestuurder heeft zich te houden aan het gelijkheidsbeginsel en gaat ver over de schreef als hij actief naar buiten treedt en standpunten inneemt, die groepen in de samenleving buitensluiten. En dit geldt nog in versterkte mate voor een dagelijks bestuurder. Hierin worden we gesteund door artikel 1 van de grondwet en de gedragscode die in 2008 is vastgesteld in Alblasserdam.”

Gesprekspartner met een vlekje
Ivana zei van een Alblasserdamse wethouder te verwachten dat hij burgers, waar hij beroepshalve contact mee heeft, als gelijkwaardig beschouwt. “En dus niet als gesprekspartner met een vlekje. Wethouder Verheij heeft met een actieve, onvoorwaardelijke steun voor de Nashvilleverklaring laten blijken onderscheid te maken. In de verklaring van B&W lezen we heel veel wolligs en eigenlijk alleen een excuus voor de gevolgen van de tweet. Niet voor de tweet zelf. Nergens enig excuus of schuldbesef. Zelfs bij de landelijke voorman van de SGP was van enige spijt sprake met iets van ‘de discussie had ik beter aan theologen over kunnen laten’. De opmerking van het college dat de citaten als persoonlijke mening gezien kunnen worden van de wethouder, is veel te makkelijk en een onjuist argument. Immers vermeldt de heer Verheij prominent op zijn Twitteraccount dat hij wethouder en eerste locoburgemeester is. Meldingen via dit Twitteraccount kunnen dus gezien worden als meldingen van een Alblasserdamse bestuurder. Het allerminste dat we hadden mogen verwachten van de wethouder is dat hij toegeeft dat hij beter buiten het debat had kunnen blijven en dat zijn tweet contraproductief was. D66 wil een tolerantie wethouder en locoburgemeester.”

Kerkelijke eenheid komt niet geweldig van de grond
Jan Mark ten Hove van de SGP was met zijn partij de enige die geen kritiek had op de tweet, omdat hij de tweet anders leest dan zijn collega’s ‘m hebben gelezen. Ten Hove vertelde: “Ten eerste vind ik het knap en moedig dat meneer Messemaker hier komt inspreken. Ten tweede: meneer Verheij meldt dat dit zijn persoonlijke opvatting is. Ik vind het belangrijk dat hij meldt dat het te maken heeft met een kerkelijke achtergrond. Hij zegt in zijn tweet duidelijk dat het te maken heeft met een kerkelijke kwestie. Iedereen die een beetje ingevoerd is in kerkelijk Nederland, weet dat kerkelijke eenheid niet echt geweldig van de grond komt. Door juist gezamenlijk naar buiten te treden, was dat op zich, in die zin, een mooi initiatief. En ik denk dat de tweet tegen die achtergrond gelezen moet worden.”

Grote moeite
Haci Erdogan van de PvdA zei grote moeite te hebben gehad met de tweet van Peter Verheij. De PvdA’er zei: “Diversiteit in onze samenleving is voor de PvdA één van de belangrijkste en meeste gekoesterde kenmerken van Alblasserdam. Het is mooi dat we op een klein oppervlakte van onze minimaatschappij steeds kunnen laten zien dat we met verschillen samen kunnen leven. De gereformeerden, hervormden, moslims, liberalen en rooien, rooien het met elkaar in dit dorp. En dat vergt wat van ons allemaal. Gesprek en dialoog zijn voor ons kernwaarden. Het komt voor dat verschillende groepen, verschillende ideeën hebben over hele wezenlijke dingen. En dan is de vraag hoe je daarmee omgaat. Die hele Nashvilleverklaring had niet verder van ons af kunnen staan. Iedereen moet veilig en blij en zichzelf kunnen zijn. Wij staan voor een inclusieve samenleving en willen bruggen bouwen. Met de bewuste tweet van wethouder Verheij hebben wij grote moeite gehad. Wij vinden dat een bestuurder er voor alle Alblasserdammers is en dat een bestuurder daar met zijn tweets rekening mee moet houden. In de coalitie hebben we daar stevige gesprekken over gevoerd.”

Enige affiniteit met Nashvilleverklaring
Teus Stam van de ChristenUnie vond de tweet van de wethouder ‘een lastige’: “Met de strekking van dat beruchte document hebben we best wel enige affiniteit mee. Of je dat moet bevestigen in een tweet, ben ik nog steeds niet uit. Als ik de memo van de wethouder lees, denk ik dat ik kan concluderen dat hij de intentie heeft om niemand te discrimineren, iedereen zijn rechten wil laten behouden en dat hij ook als er een meningsverschil is, in gesprek wil. Wat wil je dan nog meer? Over gelijkheid gesproken: je mag inderdaad niemand discrimineren, maar even doordenkend denk ik dan ook: oké, maar iemand die dan toch de strekking van het document beaamt, daar moet je dan ook maar enig respect voor proberen te krijgen. Want die heeft dan net zo goed een beetje recht van spreken. Maar of je dat als openbaar bestuurder in een tweet moet bevestigen… daar ben ik dus niet over uit. Laten we in gesprek gaan, in gesprek blijven en gewoon verdergaan.”

Ernstig geworsteld
Tot slot maakte Arie van ’t Zelfde van het CDA duidelijk hoe zijn partij erover dacht. “Ook mijn fractie heeft ernstig geworsteld met wat er gebeurd is in de afgelopen tijd. We hebben iemand horen inspreken en daar klinkt wel wat in door en dat moeten wij ons als raadsleden goed ter harte nemen. Iemand die zich in ons dorp in een bepaald vakje ziet gedrukt, zich gediscrimineerd voelt… en als dan een wethouder een tweet de wereld instuurt namens een wethouder van ons allemaal, dan vind ik dat de wethouder niet goed heeft opgelet. Ik vind niet dat dat zou mogen kunnen. Het is jammer dat het allemaal zo uitdijt. We moeten in gesprek blijven. Dat kan tot iets leiden. We zullen verder moeten. Het is gebeurd.”

Ik loop er niet voor weg
Wethouder Peter Verheij zei dat, als hij de tweet later had gestuurd, hij, vanwege alle commotie, andere woorden gebruikt zou hebben en dat de strekking dan ongeveer was geweest dat de kerk er ook mag zijn in het maatschappelijk debat. “Ik loop er niet voor weg door snel een tweet te verwijderen. Ik geef lever een toelichting met wat ik bedoel en ga liever in gesprek.”

Steentje in de schoen
Hierop merkte Herman Verweij op dat het soms nodig is om, voordat een debat gevoerd kan worden, eerst datgene dat “het steentje in de schoen is”, weg te nemen. Verweij: “Wij vragen niet om uw mening te verloochenen. Wij vragen u, met de wetenschap van nu, om simpelweg te zeggen ‘sorry, ik had deze tweet niet moeten sturen als wethouder’. Dat is wat we van u vragen. Bent u bereid dat uit te spreken?”

Ook in kerkelijke gemeenschap concrete onveiligheid
Als laatste spreker voor de schorsing, vertelde burgemeester Jaap Paans: “Laat klip en klaar zijn dat het college van B&W unaniem vindt – en ik onderstreep het woord unaniem-  dat daar waar in onze samenleving, naar aanleiding van welke discussie ook, onveiligheid wordt gevoeld in de samenleving, dat we daar grote afstand van nemen. Vanmiddag heb ik samen met het college en alle voorgangers van de kerken en geloofsgemeenschappen in ons dorp. Dat stond al gepland, maar het was een welkom moment om ook hier even bij stil te staan. Daarbij moet ik ook constateren dat in alle heftigheid die meneer Messemaker zelf heeft verwoord er ook enorm veel compassie wordt getoond door de voorgangers van al deze geloofsgemeenschappen. Ook zij horen wat hem overkomt. Zij nemen, met ons, grote afstand van eenieder in ons dorp, ieder in hun eigen geloofsgemeenschap, die eraan bijdraagt dat deze onveiligheid wordt gevoeld. Zij delen diezelfde afschuw en afstand. Het is een groot onderwerp, maar we moeten er ook een ander element bijnemen. En dat is dat in diezelfde context ook aan de andere kant van de medaille onveiligheid wordt ervaren en heel concreet ook onveiligheid is geweest. Niet om hierover uit te weiden, maar u mag erop vertrouwen dat de burgemeester, zowel in de richting van de heer Messemaker als degenen die zich in kerkelijke gemeenschappen onveilig voelen, voor iedereen de burgervader wil zijn, die de veiligheid moet proberen te waarborgen, zoals dat van een burgemeester verwacht mag worden.”

Motie van afkeuring
Tijdens een korte schorsing werd door de VVD een motie van afkeuring ingediend. Deze werd ingediend door VVD’er Verweij met de woorden: “Het indienen van een motie over een optreden van een wethouder gebeurt niet vaak in de raad. Dat doen wij ook niet omdat we dat leuk vinden. Wij hebben de wethouder tot de dag van vandaag hoog staan en hebben waardering voor hem, maar vinden dat hij in dit specifieke geval niet alleen de plank heeft misgeslagen, maar in zijn reflectie onvoldoende gevoel teruggeeft, dat hij in de gaten heeft dat deze tweet een stap te ver is geweest. Dan past ons als raad niets anders dan een krachtig signaal af te geven. Dat doen we niet met plezier, maar wel met overtuiging. We dienen daarom een motie van afkeuring in.”

In de betreffende motie werd verzocht om in collegeverband een indringend gesprek te voeren met wethouder Verheij om herhaling in de toekomst te voorkomen.

 

De D66 gaf aan de motie te steunen. De PvdA, bij monde van Haci Erdogan, vroeg de wethouder nadrukkelijk om na te denken over excuses. Erdogan: “Het is natuurlijk treurig dat zo’n motie wordt ingediend voor een goed functionerende wethouder die wij hoog hebben staan. Het zou goed zijn als deze wethouder in deze raad met duidelijke woorden uitspreekt dat hij afstand doet van zijn tweet en dat deze tweet gewoon geen verstandige tweet is geweest. Als hij dat doet, denk ik dat we niet eens over de motie hoeven te stemmen. Ik vraag de wethouder daarover na te denken.”

Ook het CDA en de ChristenUnie drongen aan op excuses. CU’er Stam: “Wijsheid komt achteraf. Ik zou zeggen: een excuus voor een tweet kan er toch wel vanaf?”

Vrijheid van meningsuiting
Ten Hove van de SGP zei zich totaal niet te kunnen vinden in de motie. “Ook de uitleg van vrijheid van meningsuiting vinden we hoogst discutabel. Wij staan achter de bijdrage van meneer Messemaker. Iedereen moet zich veilig kunnen voelen. We waarderen ook de uitleg van de wethouder over zijn tweet. Wat wij wel een lastig punt vinden is: waar ligt nu die grens van vrijheid van meningsuiting? Eigenlijk wordt er gezegd: je mag alles zeggen, je mag een mening hebben alleen je moet een tweet terugtrekken. Daar gaat volgens mij iets mis. Als je kijkt naar bestuurlijk Nederland, dan mag blijkbaar alles gezegd worden en bij geloofsovertuiging is het ineens lastig. Dat vind ik een vreemd punt.”

Onverstandige tweet
Na alle inbreng en kritiek bood wethouder Verheij uiteindelijk toch excuses aan voor zijn ‘onverstandige tweet’. Verheij: “Goed, ik zal de heer Verweij en de hele raad tegemoet komen. Ik zal het nog helderder zeggen. Gelet op alle commotie die is ontstaan, kan ik zeggen dat het geen verstandige tweet was. En het spijt me dat het geen verstandige tweet was. Het spijt mij ook dat het bij u gevoel van ongemak oplevert. Dat is allerminst zo bedoeld en dat spijt mij in uw richting.”

Daarmee is de kous af
Hierop besloot Herman Verweij zijn motie in te trekken. “Ik hoor de wethouder duidelijk zeggen dat het hem spijt dat hij de tweet heeft verstuurd. Volgens mij was dat de reflectie waar we naar op zoek waren. En als hij dan een onhandige tweet verstuurt en daarover spijt betuigt, is wat ons betreft daarmee de kous af en trekken we de motie in.”

Chapeau
Ook de andere partijen namen genoegen met de excuses. Arie van ’t Zelfde (CDA) bedankte Verheij voor zijn ‘grootheid’. “Ik zou zeggen: chapeau!” Als laatste gaf de SGP aan, op een later moment behoefte te hebben aan een discussie over vrijheid van meningsuiting en wat je nu wel en wat je niet moet kunnen zeggen.

Dennis Messemaker, die aangifte deed tegen wethouder Verheij, sprak tijdens de raadsvergadering de gemeenteraad toe.