ALBLASSERDAM – “We kunnen er kort op wachten en we kunnen er lang op wachten, maar die sluis in Alblasserdam gaat weer in functie.” Dat stelt Jan Huijbers van Burgerinitiatief Stutsluis Alblasserdam. Verder zijn er volgens Huijbers, tevens algemeen directeur van het waterbouwbedrijf Van den Herik uit Sliedrecht, twijfels over de deugdelijkheid van de Dam in Alblasserdam als waterkering. Zijn verwachting is dat de kering in 2021 zal worden afgekeurd. Dat biedt volgens hem nieuwe kansen voor de heropening van de schutsluis die in 1998 dicht werd gemaakt. Het college van burgemeester en wethouders van Alblasserdam liet onlangs in een brief aan de leden van het burgerinitiatief weten dat de sluis dicht blijft en dat de betrokken partijen alleen mee willen werken aan een optisch herstel van de sluis.

Niet open
Het college van B&W meldt: “Er is een gesprek geweest tussen de provincie Zuid-Holland, het Waterschap Rivierenland en wethouder Arjan Kraijo. De vraag die op tafel lag was of er randvoorwaarden gesteld kunnen worden, waaronder de openstelling van de schutsluis Alblasserdam voor de betrokken partners bespreekbaar is. De conclusie is dat de partijen graag willen meedenken aan optisch herstel, maar niet aan de algehele openstelling. Dit betekent dat de schutsluis niet voor pleziervaart geopend zal worden.”

Nadelen wegen niet op tegen voordelen
Verder legt het college in de brief uit wat de argumenten van de provincie en het waterschap zijn om de sluis dicht te willen houden. Volgens de provincie levert de openstelling nadelen op voor de waterveiligheid en de waterkwaliteit. Zo zou de kleine pleziervaart in conflict kunnen komen met de grote schepen. Ook kan volgens de provincie de waterkwaliteit verslechteren door inlaat van het rivierwater. Als derde argument brengt de gedeputeerde van de provincie de financiën naar voren. “Zelfs wanneer het burgerinitiatief zelf de middelen levert om de schutsluis open te stellen, blijven er kosten om de exploitatie mogelijk te maken. Als de openstelling zou dienen om een probleem op te lossen, dan is de provincie bereid mee te denken. Op dit moment is er echter geen probleem en dus wegen de nadelen niet op tegen de voordelen,” vindt de provincie.

In 2021 afgekeurd
Jan Huijbers van Burgerinitiatief Stutsluis Alblasserdam denkt hier anders over. Hij vertelt: “Dat systeem is in de hele bestaansgeschiedenis, die wij kunnen heugen, open geweest. De meest natuurlijke situatie van het systeem met de Alblas is een open verbinding met de buitenwereld. Pas in 1998 werd besloten om de sluis dicht te doen. De waterkering die toen is gemaakt, had eigenlijk in 2017 al getoetst moeten worden, maar die toetsing is uitgesteld tot 2021. In 2021 bestaat er een redelijke kans dat de kering afgekeurd wordt. Ik ken namelijk de achtergrond en weet op welke manier daar gedempt is. De kering voldoet denk ik niet aan de eisen.”

Geen verzwakking
Het waterschap stelt dat zij geen verzwakking in de waterkering wil die niet nodig is. “Zelfs als aan de technische eisen van het waterschap is voldaan, blijft openstelling onwenselijk. De dijk is nu op sterkte. Er moet rekening gehouden worden met hoogwater en springtij. Een eventuele waterkering ter hoogte van de rivier de Noord is niet haalbaar. Dat zou een te lange kering moeten worden,” vindt het waterschap.

Twijfels bij deugdelijkheid
Dat er sprake zou zijn van een verzwakking in de waterkering als de sluis wordt heropend, is volgens Jan Huijbers niet waar. “Die verzwakking is juist gecreëerd in 1998. De bestaande constructie die diende als waterkering is toen deels gesloopt en gedempt. Ik heb twijfels bij de deugdelijkheid daarvan. Het kan best zijn dat hij niet voldoet aan de eisen die gelden bij de wet op de waterkering.”

Kansen
Als de Dam als waterkering in Alblasserdam daadwerkelijk wordt afgekeurd, biedt dat wat Huijbers betreft nieuwe kansen. “Op dat moment moet er wat gebeuren en zijn er zogenoemde meekoppelkansen. Verder geeft het ons als bestuur veel houvast dat in de MIRT-nota, met betrekking tot het deltaprogramma  en het wapenen tegen het water, is opgenomen dat er een open verbinding is tussen de Alblas en de Noord.”

Hij gaat open
Huijbers is er van overtuigd dat de sluis op termijn weer wordt geopend. “We kunnen er kort op wachten en we kunnen er lang op wachten, maar die sluis in Alblasserdam gaat weer in functie. Willen is kunnen, maar we hebben te maken met de politiek. Dat is de vreugde van de democratie en politici hebben allemaal een horizon van drie à vier jaar. Omdat er verschillende gremia zijn die allemaal positief moeten zijn, moet je soms wat langer wachten en kan het ook wel eens dertig jaar duren, maar één ding is zeker: hij gaat open, want goeie dingen komen er altijd. We geven nooit op.”

Alleen bij voldoende draagkracht
Tot slot stelt Huijbers dat er nog wel één belangrijke voorwaarde is om door te gaan: “Wij staan er alleen achter als er voldoende draagkracht voor het plan in de Alblasserwaard is. Als dat niet zo is, blijft hij lekker dicht. We zijn allemaal vrijwilligers en doen dit in onze vrije tijd.

Kosten
Gevraagd naar wat het project gaat kosten om de sluis te heropenen, antwoordt Huibers: “Dat ligt eraan wat we gaan maken. De focus ligt altijd maar weer op de kosten, maar op het moment dat er maatregelen genomen moeten worden, hebben we meekoppelkansen en komt er automatisch budget. Denk ook bijvoorbeeld aan de doorstroming van het verkeer op een gedempte sluis met een bepaalde levensduur. Verder willen we kijken naar Europese subsidies. De gemeenteraad wil niets betalen. De vraag is of dat correct is, omdat de inwoners er juist baat bij hebben.”

Onvoldoende onderbouwd
Arie den Boer, die zich ook al enkele jaren inzet voor de heropening van de sluis in Alblasserdam, vindt dat de stellingen van het Waterschap en de provincie, zoals weergegeven door het college van B&W, onvoldoende zijn onderbouwd. Volgens hem worden er dingen gesteld, die niet onderzocht zijn. “De brief van het college beschouw ik daarom als een ‘tussenmededeling’. Volgend jaar zijn er verkiezingen van de Provinciale Staten en de Waterschapsverkiezingen en kunnen de zaken er weer anders voor staan. We geven de moed niet op. Achter de schermen blijven we doorgaan, want de openstelling van de sluis zou het centrum van het dorp enorm opwaarderen.”