ALBLASSERDAM – Als iedere Alblasserdammer per direct start (of doorgaat) met het scheiden van het huishoudelijk afval, is er geen noodzaak meer om betalen per zak restafval in te voeren. Die conclusie kan getrokken worden op basis van de mening van de politieke partijen in Alblasserdam. Nu gooien de inwoners van het Damdorp per persoon nog gemiddeld zo’n 185 kilo restafval per jaar weg. Het doel is om dit aantal kilo’s nog voor 2020 terug te brengen naar maximaal honderd kilo restafval per persoon per jaar. “De ervaring in het land leert dat hiervoor stevige maatregelen noodzakelijk zijn,” stelt wethouder Peter Verheij.

Eén van de maatregelen zou de invoering van gedifferentieerde tarieven (Diftar) kunnen zijn. Dit houdt in dat mensen minder afvalstoffenheffing gaan betalen als zij minder restafval aanbieden, dan wel meer moeten betalen als zij te vaak restafval weggooien.

Tegenstander
De eventuele invoering van Diftar ligt gevoelig in de Alblasserdamse politiek. Wethouder Peter Verheij heeft herhaaldelijk laten doorschemeren het systeem te willen invoeren. Het CDA liet in de afgelopen week in een persbericht weten: “Diftar betekent dat de inwoners van Alblasserdam gaan betalen voor iedere zak restafval die wordt gedeponeerd. Het CDA is hier tegenstander van. Deze maatregel treft huishoudens die weinig ruimte hebben om hun afval op te slaan en ouderen die niet met grote zakken kunnen slepen: Zij zijn genoodzaakt vaker hun afval te deponeren in kleine hoeveelheden. Het mag niet zo zijn dat deze groepen opdraaien voor de kosten van de afvalinzameling. Het CDA Alblasserdam gaat voluit voor een groen Alblasserdam waarin afval scheiden vanzelfsprekend is. De gemeente moet burgers daarom bewust maken van het belang van het scheiden van afval en dit zo eenvoudig mogelijk maken.”

Diftar kan goede manier zijn
De PvdA ziet een invoering van diftar onder bepaalde voorwaarden wel zitten. Fractievoorzitter Haci Erdogan meldt: “Afval moet worden teruggebracht en worden gescheiden. Dit is een grote opgave. Diftar kan daar een goede manier voor zijn. Het is geen gek idee om mensen die minder restafval hebben ook minder te laten betalen. Maar we zijn nog helemaal niet zo ver. Met elkaar zijn we alles er om heen aan het verkennen. Want ook wij weten dat er haken en ogen aan zitten. Kwetsbaren in de samenleving (bijvoorbeeld ouderen) moeten we zoveel mogelijk, ook hierbij, ondersteunen. Ook moeten we oog hebben voor mensen met kleine kinderen (luiers) en mensen die incontinentiemateriaal gebruiken of die om een andere reden hun restafval niet kúnnen verminderen. Daarbij moet wat ons betreft de privacy van inwoners hoe dan ook gewaarborgd zijn.”

Lijkt op straf
De ChristenUnie stelt dat de invoering van diftar niet nodig zou moeten zijn. “Maar, de praktijk is soms wat weerbarstiger,” vertelt fractievoorzitter Teus Stam. Stam vervolgt: “Als CU willen we het liefst naar een situatie dat goed gedrag (dus weinig restafval en het merendeel gescheiden) beloond wordt. Het kan volgens ons niet zo zijn dat mensen die moeite hebben om al hun restafval kwijt te raken, daarvoor worden gestraft. Daar heeft diftar toch wel erg veel van weg. Maar het is natuurlijk goed dat mensen bewust worden gemaakt door bestuurders en politici dat zoveel mogelijk afval scheiden een must is. Stimuleren dus en scheiden die handel!”

Geen dwang en straf
De D66 ziet helemaal niets in de invoering van het systeem waarbij elke klepopening van de ondergrondse container voor restafval wordt geteld. Fractieleider Ramon Pardo legt uit waarom: “D66 is vanaf het moment dat dit werd geagendeerd door het huidige college (inclusief CDA!) zeer kritisch geweest over diftar. Wij vinden afvalscheiding heel belangrijk en denken dat je met goede communicatie veel meer kunt bereiken. Het project 100-100-100 is hier een goed voorbeeld van. Dwang en straffen werkt naar ons idee niet, dus ook Diftar niet.

Niet te stellig
De SGP sluit niet uit toch met een voorstel voor diftar in te stemmen. SGP’er Jan-Willem de Leeuw vertelt:  “We zijn er op voorhand niet stellig tegen. Natuurlijk willen we het liever niet, maar die honderd kilo restafval per inwoner, hè? Ik doe liever nu niet erg ferm om straks te moeten concluderen dat we dit toch moeten inzetten om de 100 kilo restafval per persoon per jaar te halen. Voorlopig willen we dat er vooral ingezet wordt op het faciliteren van inwoners bij het scheiden van afval. Hopelijk is dat voldoende om die honderd kilo te realiseren. Alleen in geval van uiterste noodzaak zijn we bereid om na te denken over diftar.”

Voorbarig
De VVD is het grotendeels met de SGP eens, maar vindt het nog te vroeg om meningen hierover te delen in een persbericht. “Ik vind het persoonlijk een beetje voorbarig om nu middels een persbericht een standpunt te roepen. Zoals de SGP terecht aangeeft is het ambitieus en zien wij ons wellicht toch genoodzaakt om een dergelijke regeling alsnog in te voeren,” vertelt fractievoorzitter Freek de Gier.

Verkiezingen
De VVD’er vervolgt: “Ik denk dan ook dat het verstandig is om in de commissie / gemeenteraad hiermee aan de slag te gaan. Eerst dienen nog alle ondergrondse locaties te worden gerealiseerd en wacht men terecht deze effecten af. Wij spreken volgens mij ook over 2019 om hier eventueel mee aan de slag te gaan. Ik zie het bericht van het CDA dan ook als de aanloop richting verkiezingen. Een dergelijk hard standpunt is wel duidelijk en populair, maar maakt een vervolg niet eenvoudiger.”

Krappe meerderheid
Een krappe raadsmeerderheid sluit de invoering van diftar in Alblasserdam dus niet uit. Hoe Leefbaar Alblasserdam over diftar denkt, is niet bekend.

Beloningssysteem
Wethouder Peter Verheij ziet, in tegenstelling tot een aantal bovengenoemde partijen, het systeem diftar vooral als beloningssysteem en niet als bestraffingssysteem. “Ik zou het liever het financieel belonen van goed scheiden willen noemen. Als je diftar in wilt voeren, moet je dat op een positieve manier doen.”

Eerst systeem op orde
Voordat er gesproken kan worden over een eventuele invoering, wil Verheij eerst het complete afvalinzamelsysteem in het dorp goed op orde hebben. “De essentie is dat er een maximale service moet zijn op de grondstofstromen. Daarnaast willen we het aanbieden van restafval zoveel mogelijk ontmoedigen.”

Ondergrondse containers
In de afgelopen periode is er aan deze optimalisatie gewerkt. Zo werden de laagbouwhuishoudens voorzien van een oranje container voor plastic, blik en pak en worden momenteel de laatste ondergrondse containers verplaatst, zodat voor het einde van 2017 bijna alle huishoudens hun restafval kwijt kunnen in een ondergrondse container op een maximale loopafstand van 200 meter.

Groenafval bij hoogbouw
Wethouder Verheij meldt dat er in de komende tijd nog keuzes gemaakt moeten worden op bepaalde onderdelen om de service verder te vergroten. Zo moet er nog een oplossing komen voor het groenafval bij hoogbouw. Momenteel verdwijnt het GFT-afval daar nog bij het restafval. De wethouder verwacht dat daar nog een flinke winst te behalen is door aparte voorzieningen te plaatsen voor het groenafval. Daarnaast zijn er plannen om bij de flats aan de Nicolaas Beetsstraat en Pieter de Hoochplaats inpandige, brandveilige papiercontainers te plaatsen.

Op z’n vroegst in 2019
Pas als alle service op orde is en er een goed beeld is van het resultaat van het grondstoffenplan, kan er wat Verheij betreft pas gedacht worden aan de invoeren van het diftar-systeem. “Invoering van diftar komt op zijn vroegst in 2019 in beeld en is wat mij betreft de laatste stap in de piramide, nadat al het andere is gedaan. Het moet een laatste prikkel zijn om afval te scheiden.”

Daling is ingezet
De al genomen maatregelen in de afgelopen periode lijken inmiddels al wat vruchten af te werpen. Zo is de hoeveelheid restafval per inwoner van Alblasserdam in de afgelopen tijd gedaald. Dit blijkt uit tussentijdse cijfers over het resultaat van het grondstoffenplan van de gemeente. Als de huidige trend zich doorzet, gaat de hoeveelheid restafval eind dit jaar naar 185 kilogram per inwoner. Vóór de invoering van het plan werd per inwoner 233 kilo restafval per jaar geproduceerd. Tot oktober dit jaar is per persoon 14 kilo plastic, metalen verpakkingen en drankkartons (PMD) ingezameld, 60 kilo groente-, fruit- en tuinafval (GFT) en 39 kilo papier. PMD is sterk en GFT is licht toegenomen, papier is gelijk gebleven vergeleken met vorig jaar.

Etensresten bij GFT
De meeste winst is nog te behalen met het scheiden van papier en GFT. Verheij: “Er zit nog steeds 50 kilo oud papier en 80 kilo groente-, fruit en tuinafval (GFT) per inwoner in het restafval. De komende tijd gaat de gemeente aan de slag met de verfijning van de uitvoering van het plan om inwoners te helpen het afval nog beter te scheiden. Zo gaat de gemeente samen met afvalbedrijf HVC door met het geven van tips over het goed scheiden van afval. Wat veel mensen bijvoorbeeld niet weten, is dat ook etensresten gewoon in de groene bak gegooid mogen worden.”

Vergadering
Dinsdag 21 november 2017 wordt het grondstoffenplan en de voortgang besproken in de gemeenteraadscommissievergadering in het Alblasserdamse gemeentehuis. Ook diftar zal daarbij besproken worden. De vergadering start om 19.30 uur.