ALBLASSERDAM – Langs de Marineweg in Alblasserdam, op het terrein van jachtenbouwer Oceanco, wordt binnenkort een officiële luchthaven gemaakt. Op de luchthaven zullen twee helikopterplatforms worden gebouwd. Op deze platforms mag in het totaal 24 keer per jaar gestart en 24 keer per jaar geland worden. Ook de hulpdiensten mogen, indien nodig, gebruik maken van de platforms. Dat blijkt uit een beschikking en onderliggende stukken die deze maand ter inzage liggen bij de gemeente Alblasserdam, Ridderkerk en Hendrik-Ido-Ambacht.

Nodig
Oceanco bouwt luxe, peperdure megajachten tot 140 meter lang. Het wordt voor de bedrijfsvoering noodzakelijk geacht om (potentiele) klanten te faciliteren die gebruik maken van een helikopter. “Zij of hun vertegenwoordigers verplaatsen zich afhankelijk van hun tijdsschema met helikopters. Het niet aanwezig hebben van een helikopterluchthaven voorafgaand aan de bouw, kan aanleiding zijn dat een klant afziet van de aanschaf van een jacht,” zo stelt Oceanco.

Geen 80 maar 24 landingen
Het Alblasserdamse bedrijf vraagt al sinds 2011 bij de provincie om ontheffing voor de platforms. In eerste instantie werd er ontheffing aangevraagd voor tachtig starts en tachtig landingen per jaar. Op verzoek van de gemeente Alblasserdam is deze aanvraag gewijzigd naar 24 starts en 24 landingen per jaar. Overigens is Oceanco al zes jaar bereikbaar per helikopter via het parkeerterrein aan het Zuiderstek. In de afgelopen jaren is daar een aantal keer gebruik van gemaakt. De verwachting van Oceanco is dat het aantal uitgevoerde vluchten per jaar in de praktijk lager zal zijn dan maximaal is toegestaan.

Obstakels
Het starten en landen met helikopters is alleen tijdens de zogenoemde daglichtperiode (de tijd tussen een kwartier voor zonsopkomst en een kwartier na zonsondergang) toegestaan. Verder mogen er jaarlijks maximaal twaalf keer per jaar van platform één en twaalf keer per jaar van platform twee gebruik gemaakt worden. Voorafgaand aan iedere vlucht worden de bestaande obstakels in de in- en uitvliegrichting verwijderd; concreet betekent dit dat de drie lantaarnpalen die zich aan de zuidzijde van platform A bevinden, en een gepland hek langs de kade-rand ten westen van platform B voorafgaand aan een vlucht worden verwijderd.

Natuurgebied Crezéepolder
In 2015 werd het ‘ontwerp luchthavenregeling’ gepubliceerd in lokale kranten in de regio. Tien personen dienden met elkaar een zienswijze in. De indieners van de zienswijze stelden dat binnen een straal van 1,5 km een Natura2000-gebied werd ontwikkeld, namelijk de Crezéepolder. Zij waren van mening dat de luchthavenregeling op grond van artikel 19d Natuurbeschermingswet 1998 niet kon worden verleend, omdat in de directe omgeving van de in- en uitvliegroutes deze polder werd ontwikkeld voor natuur. Verder werd aangegeven dat de aanleg van de Crezéepolder zou moeten leiden tot “een bijzonder natuurgebied vanaf 2016, waarin te verwachten valt dat hier bijzondere vogelsoorten gaan broeden.”

Niet beschermd
Volgens de Provincie Zuid-Holland zijn de beide landingsplaatsen bij Oceanco niet gelegen in een milieubeschermingsgebied voor stilte, een belangrijk weidevogelgebied, een Beschermd Natuurmonument of Nationaal Natuurnetwerk (voormalig: Ecologische Hoofdstructuur). “Wel liggen ze binnen het buffergebied van het Natura2000-gebied Boezems Kinderdijk, te weten ongeveer 1,5 km. Bovendien liggen ze op ongeveer 500 meter van de Crezéepolder. Deze polder is, anders dan de indieners van de zienswijze stellen, niet aangewezen als Natura2000-gebied. Dit betekent dat artikel 19d van de Natuurbeschermingswet 1998 daarop niet van toepassing is. De Crezéepolder maakt onderdeel uit van het Nationaal Natuurwerk (voormalige Ecologische Hoofdstructuur). Ten aanzien van gebieden die daartoe behoren, geldt de verplichting tot instandhouding van ‘wezenlijke kenmerken en natuurwaarden’. Ook geldt er een ‘nee, tenzij’ regime. Dit betekent dat nieuwe economische activiteiten in principe niet zijn toegestaan als ze de kenmerken of waarden van het gebied aantasten. De gebieden kennen geen bescherming van de externe werking, zoals Natura2000-gebieden die kennen. Dat betekent dat de gebieden van het Nationale Natuurnetwerk in beginsel niet worden beschermd tegen (economische) activiteiten die buiten het gebied plaatsvinden,” zo stelt de Provincie Zuid-Holland.

Kortdurende verstoring
De verwachting van de provincie is dat de verstoring van het natuurgebied wel meevalt. “Verstoring door een luchtvaartuig is weliswaar intens, maar ook van relatief korte duur. Dat komt omdat een luchtvaartuig een gebied vaak snel weer verlaat. De effecten van verstoring zijn dus vaak effecten die relatief kortdurend van aard zijn. Grote aantallen vogels vliegen op, maar ze vliegen slechts kort rond en hervatten relatief snel hun oorspronkelijke gedrag. De in- en uitvliegroutes liggen bovendien làngs de Crezéepolder en niet er overheen. Na het verlaten van de in- en uitvliegroutes zijn de helikopters op de minimale wettelijke hoogte. Bovendien is slechts sprake van 24 starts en 24 landingen per kalenderjaar. Wij komen dan ook tot de conclusie dat de luchthaven geen negatieve gevolgen heeft voor de Crezéepolder.”

Molengebied Kinderdijk
De milieudienst heeft ook onderzoek gedaan naar de gevolgen voor het Natura2000-gebied bij de molens van Kinderdijk. De milieudienst heeft inmiddels laten weten dat de 24 vluchten niet zullen leiden tot aantasting van de natuurlijke kenmerken van het Natura2000-gebied.

Bebouwing
De eerste huizen staan op 120 meter afstand van de geplande Luchthaven Alblasserdam. Volgens de provincie is dit voldoende en wordt er geen grote overlast verwacht. De Provincie Zuid-Holland schrijft: “Er liggen geen geluidgevoelige bestemmingen die worden blootgesteld aan een geluidbelasting groter dan 56 dB(A) Lden. De meest nabij gelegen woningen in de aaneengesloten woonbebouwing liggen op een afstand van ongeveer 120 meter van de helihaven. Voor een luchthaven zijn in wet- en regelgeving geen afstanden tot de woonbebouwing opgenomen. Wel is voor tijdelijk en uitzonderlijk gebruik van een terrein door een helikopter een veiligheidsafstand in de Rvglt opgenomen. Een helikopter dient bij het landen en opstijgen ten minste 50 meter van aaneengesloten woonbebouwing aan te houden (artikel 24). Daaraan wordt in dit geval voldaan.”

Belangen
De Provincie besluit: “De geluidcontouren vanwege de helikopterluchthaven vallen binnen het luchthavengebied. De externe veiligheidscontouren doen zich niet voor. Gelet hierop en op de locatie van de helikopterplatforms ten opzichte van woningen en natuurgebieden, alsmede de verwachting dat de grenswaarde voor NOx (stikstof) niet worden overschreden, verwachten wij dat de overlast vanwege de helikopterluchthaven niet opweegt tegen het economische belang van Oceanco en haar werknemers.”

Bezwaren
Afgelopen week heeft de Provincie Zuid-Holland in weekblad De Vonk een ‘Kennisgeving besluit vaststelling luchthavenregeling’ gepubliceerd. Daarin staat vermeld dat de provincie een vergunning heeft verleend voor de aanvraag van Alblasserdam Yacht Building B.V. (Oceanco) tot vaststelling van een luchthavenregeling voor een helikopterluchthaven. Tot half mei kunnen belanghebbenden die een zienswijze hebben ingebracht bezwaar maken bij de Raad van State in Den Haag. Doen zij dit niet, is de vergunning definitief en kan ‘Luchthaven Alblasserdam’ met twee heliplatforms gebouwd gaan worden.

In 2012 landde op het terrein van Oceanco een helikopter om ‘special guests’ op te halen.

 

Overzichtsfoto gemaakt door Erwin Vorenhout.