ALBLASSERDAM – Niet veel Alblasserdammers weten het, maar in de bodem bij hof Souburgh zijn overblijfselen te vinden van een middeleeuws kasteel. In een brief aan de gemeente attendeert natuurgids Cor Veen er op dat er veel waardevol materiaal in de grond zit, dat niet verloren mag gaan. In 1971 zijn er ook al opgravingen geweest in dat gebied en toen werden er talloze middeleeuwse overblijfselen van Hof Souburgh gevonden. Het ‘Souburgh-terrein’ is in eigendom van een particulier, maar volgens Veen maakt de wet op Ruimtelijke Ordening het mogelijk om alsnog archeologisch onderzoek te doen in het gebied. De gemeente heeft nog niet op de brief gereageerd. De onderstaande foto’s zijn archieffoto’s die via Cor Veen in zijn brief aan de gemeente bijsloot. (om deze te zien klikt u op: ‘Read more’. Ook dit bericht mag overigens niet zomaar overgenomen worden. Eerst mailen voor toestemming naar: info@alblasserdamsnieuws.nl of bellen naar 0640092253.

Achtergrondinformatie uit het archief van het AD:

Er zijn vergevorderde plannen om de vervallen molen, het appelhuisje, de boerderij en de twee oprijlanen op Hof Souburgh bij Alblasserdam in de oude luister te herstellen. De gemeente en eigenaar M. Broere uit Bleskensgraaf hebben hierover een intentieovereenkomst getekend.
Souburgh is een grotendeels door de Alblas omsloten poldertje tussen Alblasserdam en Oud-Ablas. Het wordt al in de oudste geschriften over de streek genoemd. Er moet een slot of een versterkt huis hebben gestaan voordat Alblasserdam als gemeente bestond.

De geschiedenis van de 51 hectare grond gaat meer dan 800 jaar terug toen de invloedrijke Zeeuw Nicolaes van Souburgh er een hof stichtte dat was omgeven door een gracht. Het kasteel is allang verdwenen. Rond 1750 was Souburgh een statige buitenplaats met herenhuis, koetshuis, boerenwoning, tuinen, boomgaarden en lanen.

Er staat nu een boerderij uit 1857 met een facade die herinnert aan de tijd dat alleen de zeer rijken op Hof Souburgh konden wonen.

Het bedrijfsgedeelte is aan het begin van de Tweede Wereldoorlog afgebrand en in 1941 weer opgebouwd.

Op de oever van de Alblas staat het zogeheten appelenhuis; een voormalige dienstwoning met een droogzolder voor appels.

Op het terrein vervindt zich ook de vervallen stomp van molen Souburgh. Er staan in het Kortland twee monumentate toeganspoorten die ook al betere tijden hebben gekend. Een van de toegangswegen leidt naar de boerderij, de andere is toegevoegd aan de akkers. Bij de boerderij staan drie landarbeidershuisjes.

De nieuwe eigenaar wil de molen volgend jaar restaureren en maalvaardig malen. Deze grondzeiler uit 1860 staat al ruim toen jaar stil. Verder wil hij het appelhuis opknappen, uitbreiden en er een kantoor in vestigen.

De boerderij met stal wordt eveneens gerestaureerd en krijgt de functie van burgerwoning. De bijgebouwen gaan plat om plaats te maken voor een grote schuur. De drie huisjes maken plaats voor zes vrijstaande woningen aan het water.

Wethouder S. Veerman en de eigenaar hebben een intentieovereenkomst getekend over de plannen, maar dat betekent nog niet dat ze zonder meer doorgaan. Het bestemmingsplan moet worden veranderd om de bouw van nieuwe woningen mogelijk te maken en het appelhuis te veranderen in een kantoor. Aan de landerijen in het poldertje verandert op korte termijn niets.

Het rijk heeft ook het nodige in de melk te brokkelen, want het complex staat te boek als beschermd monument. B en W vinden op voorhand aanbevelenswaardig om het initiatief van Broere mogelijk te maken en waar mogelijk te ondersteunen. Dit omdat het gebied uit landschappelijk een historisch oogpunt waardevol is.

Er zijn in het verleden al vergelijkbare plannen gemaakt door de erven C. van der Lee, de vroere eigenaren. Nadat Broere eind 2006 Soubrurgh kocht en de pachters zijn vertrokken, is de zaak in een stroomversnelling gekomen.

Voorzietter Ruud Boele van de historische vereniging West-Alblasserwaard is ingenomen met de plannen. ,,Mijn voorganger Eef Horden sprak vroeger al over de vervallen toegangspoort, waarvan er stenen in de sloot liggen.�� De monumentencommissie deelt die mening, all mag de aanbouw aan het appelhuisje niet zo groot worden dat het concurreert met het hoofdgebouw. Op verzoek van deze commissie vindt er eerst een bouwhistorisch onderzoek plaats.

Bron: wwww.ad.nl

en verder nog info van Bovenlicht:

Hof Souburgh

In 1280 kocht Nicolaas, Heer van Souburg op Walcheren, het ambacht Alblas (Oud-Alblas en Alblasserdam samen) voor 800 Hollandse ponden en een vat wijn. Nicolaas behoorde tot de invloedrijke Zeeuwse adel en hield zich o.a. bezig met ontginningen van nieuwe gebieden in het zuidwesten van Holland.

Het verhaal doet de ronde dat Nicolaas toen op de ‘Cleine Nes’ aan de Alblas een kasteel stichtte. Vermoedelijk moeten we hierbij denken aan een stenen huis (archeologisch onderzoek moet nog plaatsvinden).

Men mag er van uitgaan dat deze nederzetting in 1513 door de Geldersen werd verwoest.

De thans bestaande herenboerderij uit 1857 is gebouwd op de plek waar Nicolaas van Souburg ooit zijn onderkomen had staan en waarvan wordt verteld dat Jacoba van Beieren er nog wel eens gelogeerd heeft.

Omdat de grond van de ‘Cleine Nes’ uit rivierklei bestaat vindt daar akkerbouw plaats. De overige gronden in de Alblasserwaard zijn voor het grootste deel veen en daar vindt men dan ook de melkveehouderijen.

In het voorhuis, gebouwd in chaletstijl, werd een fraai houtgesneden bovenlicht aangebracht. We zien royaal acanthusloof met centraal het wapen van Souburg en in de hoekpunten een jacobsschelp.

Het bouwjaar 1857 van deze herenboerderij vinden we linksonder en rechtsonder in de schelpen.

In het afgebeelde wapen van Souburgh komt de burcht voor die in de 9e of 10e eeuw in Oost Souburg bij Vlissingen gebouwd werd ter verdediging tegen invallen van de Noormannen.

Het wapen van de plaats Souburg staat ook afgebeeld op één van de gebrandschilderde ramen van de Sint Jan in Gouda.

Het wapen van Nicolaas van Souburg daarentegen was een schild met kruis. Het kruis beladen met vijf jakobsschelpen, geplaatst in het midden en één in elke arm.

Wellicht heeft kennis van dat wapen ertoe geleid, dat er schelpen zijn aangebracht in de hoeken van het bovenlicht