ALBLASSERDAM – Ook in het Alblasserdamse leidingwater is GenX aangetroffen. Dat meldt wethouder Peter Verheij in een raadsinformatiebrief die deze week is besproken tijdens de gemeenteraadsvergadering in Alblasserdam. Uit de zienswijze en analyse van drinkwaterbedrijf Oasen blijkt dat het gaat om een ‘lage concentratie’. “Ook ons drinkwater in ons dorp is verontreinigd met giftige stoffen. Wat is de invloed vanuit ons gemeentebestuur op dit dossier en worden we door OZHZ inmiddels gezien als belanghebbende?,” vroeg D66-raadslid Ramon Pardo dinsdag aan wethouder Peter Verheij.

GenX
GenX is een technologie die wordt gebruikt om plastics (fluorpolymeren) te maken. Sinds 2012 gebruikt fabrikant Chemours uit Dordrecht de GenX-technologie als vervanging van het giftige PFOA. De fabriek heeft toestemming om per jaar enkele duizenden kilo’s afvalwater met GenX te lozen.

Wezenlijke dreiging
Drinkwaterbedrijf Oasen noemt deze lozing door Chemours een ‘wezenlijke dreiging’. In een brief aan de Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid schrijft Oasen: “De naar het water te lozen hoeveelheid FRD-903 (GenX) is voor Oasen niet acceptabel. Bij een dergelijke omvang van de lozing van ‘FRD-903’ In de rivier zal de concentratie van deze stof in het uiteindelijke drinkwater op termijn boven de wettelijke norm uitkomen. Oasen is dan gedwongen aanvullende zuiveringsinstallaties te plaatsen Optreden van de provincie Zuid-Holland is noodzakelijk.”

Effecten GenX
Welk effect GenX precies heeft, is nog niet duidelijk. Volgens het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) is de stof ‘mogelijk kankerverwekkend voor de mens’ en heeft het ‘effecten op de lever’. “Bij het vaststellen van de gezondheidskundige grenswaarde heeft het RIVM een extra veiligheidsmarge gehanteerd, vanwege onder andere onzekerheid over de mate waarin FRD-903 ophoopt in het lichaam,” zo stelt het RIVM.

Veilig en betrouwbaar
Drinkwaterbedrijf Oasen benadrukt in een persbericht dat het drinkwater nog steeds veilig en betrouwbaar te drinken is. “We vinden nergens de stof GenX boven de veilig geachte en zeer strenge norm. We moeten zorgen dat dit ook zo blijft. Als de lozing van Chemours doorgaat dan zijn we genoodzaakt om in de toekomst extra zuiveringsstappen bij te bouwen. Dat kost miljoenen en we vinden dat die rekening niet op het bordje van onze klanten terecht moet komen. Daarom ondersteunen we de beweging van de overheid om de vergunning van Chemours af te bouwen.”

Buiten invloedsfeer
Ondanks het feit dat ook in Alblasserdams drinkwater GenX is aangetroffen, is het Damdorp volgens de Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid (OZHZ) geen ‘belanghebbende’. Alblasserdam ligt volgens de OZHZ ver buiten de invloedsfeer van het bedrijf Chemours in Dordrecht. Hierdoor heeft de gemeente Alblasserdam, in tegenstelling tot buurgemeenten Dordrecht, Papendrecht, Sliedrecht en Zwijndrecht, geen brief van de OZHZ gehad met de ontwerpbeschikking van Chemours. In die brief kregen de omliggende gemeenten de gelegenheid een zienswijze in te dienen. Alblasserdam kreeg die gelegenheid niet.

Betreuren
Burgemeester Jaap Paans vindt het jammer dat die gelegenheid niet is geboden. Hij schrijft namens het college in een brief aan de Omgevingsdienst: “Wij betreuren het dat wij niet in de gelegenheid zijn gesteld om binnen de door u gestelde termijnen onze zienswijze naar voren te brengen. Wij hechten veel waarde aan een schone, veilige en gezonde leefomgeving van Alblasserdam. Vanuit onze verantwoordelijkheid voor de volksgezondheid en welzijn van onze inwoners, ondernemers en forenzen willen wij aan u kenbaar maken dat wij moreel aansluiten bij de door Oasen gestelde conclusies en ondersteunen hun zienswijze volledig.”

Wel belanghebbend
Verder schrijft Paans dat het college van mening is dat Alblasserdam wel belanghebbende in de zaak is. “Uit de zienswijze van Oasen blijkt dat er een lage concentratie GenX in het leidingwater in Alblasserdam is aangetroffen. De gemeente is afnemer van het drinkwater afkomstig uit de rivieren de Noord, de Nieuwe Maas en de Lek. Wij zijn teven aandeelhouder van Oasen. Op grond van de algemene wet bestuursrecht zijn wij van mening dat de gemeente Alblasserdam als belanghebbende aangemerkt kan worden. De activiteiten van het bedrijf Chemours vallen binnen de invloedsfeer van de gemeente Alblasserdam.”

IJzer smeden
D66-raadslid Ramon Pardo wilde van het college van b&w weten welke invloed het gemeentebestuur op het dossier kan hebben. “Worden we al gezien als belanghebbende? Ook ons drinkwater in ons dorp is verontreinigd met giftige stoffen. Sinds vorige week is dit dossier in een stroomversnelling gekomen doordat er ook landelijke aandacht voor is van politieke partijen. En onder het motto: je moet het ijzer smeden als het heet is, wil ik een oproep doen aan het college en aan de overige fracties om ook de belangen van Alblasserdam op dit dossier onder de landelijke aandacht te brengen.”

Opslag
Wethouder Peter Verheij antwoordde: “Ik ben blij dat het landelijke aandacht heeft. Ik denk dat is gebeurd mede dankzij het feit dat wij stukken van Oasen hier openbaar hebben gemaakt, die weliswaar op de site van Oasen stonden, maar niet eerder door de media waren opgepikt. Daardoor is uiteindelijk bij de landelijke politiek dezelfde verontrusting geuit en zijn er vragen gesteld.” Het kan volgens de wethouder niet zo zijn dat er stoffen geloosd worden, waarvan de effecten niet precies bekend zijn. “Misschien dat die paar duizend liter waar het om gaat, ergens opgeslagen kunnen worden tot we weten wat het doet. We zullen er met de gemeenten in de omgeving en drinkwaterbedrijf Oasen alles aan doen om kenbaar te maken hoe wij hierover denken. We willen als gemeente dat de normen voor de lozing van GenX naar beneden, dan wel naar nul worden gebracht, zolang we niet weten wat de effecten zijn.”

Wat nog meer?
PvdA-raadslid Haci Erdogan vroeg of er een overzicht kan komen van de meetresultaten. “Zijn er bijvoorbeeld ook andere stoffen die geloosd worden, waarvan we niet weten wat voor effect het op de gezondheid heeft? Welke stoffen zitten er nu precies in ons drinkwater?”

Filteren
Het bedrijf Chemours uit Dordrecht heeft deze week in AD De Dordtenaar laten weten dat het miljoenen euro’s zal gaan investeren in een proefinstallatie om GenX uit het afvalwater te filteren, voordat het water in de rivier geloosd worden.

Logisch
Oasen noemt het ‘niet meer dan logisch’ dat Chemours zelf de giftige stof verwijdert uit het afvalwater. Oasen: “Verdere verwijdering van GenX is voor Chemours slechts een financieel vraagstuk, aangezien het op technisch gebied al mogelijk en voorhanden is.”

De volledige zienswijze van Oasen is hier te downloaden.

Tekst en foto: Peter Stam.